Hastalıklarımızı annemizden alıyoruz! Peki bu nasıl oluyor?

Diyet 14.09.2018

Nasıl yaşlanacaksınız? Cevap genetik mirasınızda, ama daha çok annenizde!
Hastalıklarımızı annemizden alıyoruz! Peki bu nasıl oluyor?

Genetiğin hayatımızdaki her konuda etkili olduğu aşikar. Annenizin bedensel ve ruhsal sağlığı, size gelecekteki sağlığınız hakkında birçok ipucu veriyor. Bu da demek oluyor ki, annenizin sağlık durumuna ve vücuduna bakarak gelecekteki sağlık durumunuz hakkında birkaç fikir edinebilirsiniz. Bu durum erkeklerden ziyade kadınları etkiliyor, fakat sadece oranlara bakıp erkeklerin de bu yazıyı dikkatlice okumasında yarar var. Gelin bir de bilmemiz ve dikkat etmemiz gereken bazı noktalara birlikte bakalım.

Nasıl yaşlanacaksınız? Hangi genetik hastalıklarla karşılaşma ihtimaliniz yüksek? Cevaplar genetik mirasınızda, özellikle de annenizde saklı!

Görme problemleri

gorme problemleri

Kadınların göz sinirlerinde hasara yol açan bir göz hastalığı olan glokoma yakalanma ve görme kaybı yaşama olasılıkları erkeklere göre çok daha yüksek. Aynı zamanda menopozla birlikte gelen kuru göz sendromu da glokom rahatsızlığını oldukça kötü etkileyen semptomlardan biri.

Maalesef genetik bir rahatsızlık olduğundan ebeveynlerinizden birinde bu rahatsızlık varsa düzenli göz doktoruna gitmelisiniz. Özellikle annenizde bu hastalık varsa siz de yüksek risk altındasınız. Ancak elbette sigara içmek, fazla alkol tüketmek gibi dış faktörler de glokoma yakalanma riskini artırıyor.

Kemik erimesi

Genetik mirasımız bazı hastalıklarda maalesef daha belirleyici oluyor. Özellikle kadınların erkeklere nazaran daha çok yakalandığı osteoporoz gibi hastalıklarda. Osteoporoz, 65 yaş üstü kadınların %25’ini etkilerken erkeklerin sadece %6’sını etkiliyor. Yani annenizde osteoporoz varsa sizin de kendinizde kemik erimesi belirtilerini görme ihtimaliniz yükseliyor. Genetik faktörlerin yanı sıra 30 yaşından sonra kalsiyum yetersizliği sebebiyle de tetiklenebilen kemik erimesi hakkında daha detaylı bilgi almak için "Kemik erimesine çare süt mü? Kalsiyum ve osteoporoz ilişkisini inceledik" başlıklı içeriğimizi okuyabilirsiniz.

İnce ve sarkmış deri

sarkmis cilt

Yaşlandığınızda ne kadar kırışıklığınız olacak ya da cildiniz ne kadar sarkacak merak ediyorsanız annenizin yüzüne dikkatlice bakın. Yapılan araştırmalara göre yaşlanma hormonlarla ilintili olduğu için kadın cildi ve erkek cildi bu süreci farklı şekillerde yaşıyor. Annenizin cildinin kolajenleri parçalama yeteneği ve bunun başladığı yaş ­-yani kırışıklıklarının belirmeye başladığı yaş- size genetik olarak aktarılıyor. Kırışıklıklar önce göz çevresinde mi belirdi yoksa dudak kenarında mı? Muhtemelen siz de aynı yollardan geçeceksiniz :)

Migren

Migrenin pek çok sebebi bulunuyor ve anneniz kesinlikle bu sebeplerden biri. Yine maalesef hormonlar yüzünden kadınların migrene yakalanma olasılığı erkeklere göre çok daha yüksek. Migreni olan insanların %70’inin korkunç migren atakları yaşayan akrabaları var. Migrenin genetik aktarımıyla ilgili yapılan bir araştırmaya göre, bu durum kan damarlarının beyindeki fonksiyonlarından kaynaklanıyor. Biz daha fazlasını öğrenene kadar uykusuzluk, alkol, kafein gibi migren belirtilerini tetikleyen faktörleri azaltmanızda kesinlikle yarar var. Eğer zaten halihazırda migren rahatsızlığınız varsa "Migrene ne iyi gelir? Migren ağrısını azaltacak beslenme önerileri" başlıklı içeriğimize göz atmayı da unutmayın.

Ruh sağlığı

depresyon

Hormonal dalgalanmalar, travma ve strese verdikleri tepkiler gibi etkenlerden dolayı kadınlarda depresyon belirtileri erkeklere kıyasla iki kat daha fazla görülüyor. Araştırmalara göre kadınlar erkeklere göre kronik depresyona da daha kolay giriyorlar. Bu da kadınların depresyonu daha sık deneyimlediği ve bunun erkeklere göre daha uzun sürdüğü anlamına geliyor maalesef. Harvard Tıp Okulu uzmanlarına göre depresyon genetik yollarla anneden çocuğa geçebiliyor ve bu genetik miras çoğunlukla kız çocuklarını etkiliyor.

Alzheimer

Alzheimer hastalığına yakalananların üçte ikisinin kadın olduğunu biliyor muydunuz? Bunun sebebi hala tam olarak bilinmese de kadınların erkeklerden daha uzun yaşamasıyla bir ilgisi olduğu kesinleşti. Annenizin genetik mirası sizin de bu hastalığa yakalanma riskinizi artırıyor. Yine de annenizde Alzheimer ya da bunama varsa erken yaştan itibaren egzersiz yapıp sağlıklı beslenerek, sosyal bağlarınızı güçlü tutarak ve mental olarak aktif kalarak bu riski düşürebilirsiniz.

Kilo, vücut tipi ve kondisyon

vucut tipi

Pek çok diğer sağlık problemi gibi beden sağlığınız da yarı genetik, yarı çevresel kaynaklı. Annenizin vücut tipi ve kilosu neyse muhtemelen sizin de benzerdir, ancak bu bir yandan da annenizden edindiğiniz alışkanlıkların bir sonucu olabilir. Yani annenizin pişirip yediği yemekleri yiyerek büyürken, benzer hayat pratikleriniz varken onunla aynı vücut tipine sahip olmanız pek de sürpriz değil. Benzer şekilde genetik miras kas yapımızla ilgili de oldukça belirleyici bir etkiye sahip. İsterseniz sabahlara kadar antrenman yapın, vücut yapınız buna uygun değilse ne yazık ki hiçbir zaman bir Usain Bolt ya da Michael Phelps olamazsınız. Bu yüzden anneniz kiloluysa siz de aynı problemleri yaşamamak için sağlıklı beslenmeye ve egzersize ağırlık verebilir, vücudunuzun en sağlıklı haliyle yaşayabilirsiniz.

Kalp hastalıkları ve diyabet

Erkeklerin kadınlardan daha sık yakalandığı ender hastalıklardan biri kalp rahatsızlıkları olsa da, bu durum kadınların kalp sağlıklarına dikkat etmelerine gerek olmadığı anlamına gelmiyor. Nasıl vücut tipimiz ve kilomuz annemizden aldığımız bir mirassa kalp sağlığımız için de aynısı geçerli. Yapılan araştırmalara göre annenizde tip 2 diyabet, felç ya da kalp hastalığı varsa sizin de aynı problemleri yaşama olasılığınız çok yüksek. Örneğin erken yaşta geçirilen bir kalp krizi çocuk üzerinde de büyük bir risk oluşturabiliyor. Fakat elbette anneniz hiç spor yapmayan, sigara içen kilolu biriyse ve kalp krizi geçirdiyse bunun genetik mirasla bir ilgisi yok. Bu yüzden siz de her öğün kola içip her gece dolaptan bir şeyler tırtıklarsanız diyabete yakalandığınızda genetik mirasınızı suçlayamazsınız. Eğer kendinizde diyabet olduğundan şüpheleniyorsanız "Diyabet belirtileri nelerdir?" başlıklı yazımız size bir rehber olabilir.

Hamilelik ve doğurganlık

hamilelik

Nasıl bir hamilelik geçireceğinizi merak ediyorsanız annenize size hamileyken neler yaşadığını bir sorun. Hamilelik döneminde yaşanan diyabet ve yüksek tansiyon rahatsızlığı olan kadınlarda ortaya çıkan preeklampsi (hamilelik sırasında yüksek kan basıncı) gibi rahatsızlıklar da yine genetik mirasımızdan ileri geliyor. Norveç’te yapılan bir araştırmaya göre sabah bulantıları da bu mirasın olumsuz getirilerinden biri.

Doğum sonrası depresyon

Doğum sonrası depresyonu kişinin hayat pratiği ve karakteriyle çok ilgili görünüyor ama siz yine de annenize bunu yaşayıp yaşamadığını sorun. Pek çok diğer mental rahatsızlık gibi bu da anneden kızına geçebilen bir sağlık sorunu çünkü. Üstelik sadece anneden de değil, anneanne ve teyze de buna dahil!

Göğüs ve yumurtalık kanseri

Göğüs ve yumurtalık kanserine sebep olan gen mutasyonları BRCA1 ve 2 olarak adlandırılıyor. Annesi göğüs kanserinden ölen Angelina Jolie de BRCA1 gen mutasyonuna sahip olduğunu öğrenmiş ve geçirdiği operasyonla kansere yakalanma riskini %85’ten %5’e kadar indirebilmişti. Bu yüzden erken teşhisin kritik derecede önemli olduğu yumurtalık ya da göğüs kanserinden biri ailenizden birinde varsa mutlaka düzenli kontrole gitmelisiniz.

Menopoz

Anneniz kaç yaşında menopoza girdi? Peki ya teyzeniz, anneanneniz? Ailenizdeki kadınlarda menopoz belirtilerinin başladığı yaş kaç yaşında menopoza gireceğinize dair size aşağı yukarı bir bilgi veriyor. Bu yüzden ailenizde erken menopoz varsa erken yaştan itibaren düzenli kontrole gitmenizde fayda var.

YORUMLAR

Hastalıklarımızı annemizden alıyoruz! Peki bu nasıl oluyor?
Diyetkolik Diyetisyenim, 14/09/2018


Nasıl yaşlanacaksınız? Cevap genetik mirasınızda, ama daha çok annenizde!

Genetiğin hayatımızdaki her konuda etkili olduğu aşikar. Annenizin bedensel ve ruhsal sağlığı, size gelecekteki sağlığınız hakkında birçok ipucu veriyor. Bu da demek oluyor ki, annenizin sağlık durumuna ve vücuduna bakarak gelecekteki sağlık durumunuz hakkında birkaç fikir edinebilirsiniz. Bu durum erkeklerden ziyade kadınları etkiliyor, fakat sadece oranlara bakıp erkeklerin de bu yazıyı dikkatlice okumasında yarar var. Gelin bir de bilmemiz ve dikkat etmemiz gereken bazı noktalara birlikte bakalım.

Nasıl yaşlanacaksınız? Hangi genetik hastalıklarla karşılaşma ihtimaliniz yüksek? Cevaplar genetik mirasınızda, özellikle de annenizde saklı!

Görme problemleri

gorme problemleri

Kadınların göz sinirlerinde hasara yol açan bir göz hastalığı olan glokoma yakalanma ve görme kaybı yaşama olasılıkları erkeklere göre çok daha yüksek. Aynı zamanda menopozla birlikte gelen kuru göz sendromu da glokom rahatsızlığını oldukça kötü etkileyen semptomlardan biri.

Maalesef genetik bir rahatsızlık olduğundan ebeveynlerinizden birinde bu rahatsızlık varsa düzenli göz doktoruna gitmelisiniz. Özellikle annenizde bu hastalık varsa siz de yüksek risk altındasınız. Ancak elbette sigara içmek, fazla alkol tüketmek gibi dış faktörler de glokoma yakalanma riskini artırıyor.

Kemik erimesi

Genetik mirasımız bazı hastalıklarda maalesef daha belirleyici oluyor. Özellikle kadınların erkeklere nazaran daha çok yakalandığı osteoporoz gibi hastalıklarda. Osteoporoz, 65 yaş üstü kadınların %25’ini etkilerken erkeklerin sadece %6’sını etkiliyor. Yani annenizde osteoporoz varsa sizin de kendinizde kemik erimesi belirtilerini görme ihtimaliniz yükseliyor. Genetik faktörlerin yanı sıra 30 yaşından sonra kalsiyum yetersizliği sebebiyle de tetiklenebilen kemik erimesi hakkında daha detaylı bilgi almak için "Kemik erimesine çare süt mü? Kalsiyum ve osteoporoz ilişkisini inceledik" başlıklı içeriğimizi okuyabilirsiniz.

İnce ve sarkmış deri

sarkmis cilt

Yaşlandığınızda ne kadar kırışıklığınız olacak ya da cildiniz ne kadar sarkacak merak ediyorsanız annenizin yüzüne dikkatlice bakın. Yapılan araştırmalara göre yaşlanma hormonlarla ilintili olduğu için kadın cildi ve erkek cildi bu süreci farklı şekillerde yaşıyor. Annenizin cildinin kolajenleri parçalama yeteneği ve bunun başladığı yaş ­-yani kırışıklıklarının belirmeye başladığı yaş- size genetik olarak aktarılıyor. Kırışıklıklar önce göz çevresinde mi belirdi yoksa dudak kenarında mı? Muhtemelen siz de aynı yollardan geçeceksiniz :)

Migren

Migrenin pek çok sebebi bulunuyor ve anneniz kesinlikle bu sebeplerden biri. Yine maalesef hormonlar yüzünden kadınların migrene yakalanma olasılığı erkeklere göre çok daha yüksek. Migreni olan insanların %70’inin korkunç migren atakları yaşayan akrabaları var. Migrenin genetik aktarımıyla ilgili yapılan bir araştırmaya göre, bu durum kan damarlarının beyindeki fonksiyonlarından kaynaklanıyor. Biz daha fazlasını öğrenene kadar uykusuzluk, alkol, kafein gibi migren belirtilerini tetikleyen faktörleri azaltmanızda kesinlikle yarar var. Eğer zaten halihazırda migren rahatsızlığınız varsa "Migrene ne iyi gelir? Migren ağrısını azaltacak beslenme önerileri" başlıklı içeriğimize göz atmayı da unutmayın.

Ruh sağlığı

depresyon

Hormonal dalgalanmalar, travma ve strese verdikleri tepkiler gibi etkenlerden dolayı kadınlarda depresyon belirtileri erkeklere kıyasla iki kat daha fazla görülüyor. Araştırmalara göre kadınlar erkeklere göre kronik depresyona da daha kolay giriyorlar. Bu da kadınların depresyonu daha sık deneyimlediği ve bunun erkeklere göre daha uzun sürdüğü anlamına geliyor maalesef. Harvard Tıp Okulu uzmanlarına göre depresyon genetik yollarla anneden çocuğa geçebiliyor ve bu genetik miras çoğunlukla kız çocuklarını etkiliyor.

Alzheimer

Alzheimer hastalığına yakalananların üçte ikisinin kadın olduğunu biliyor muydunuz? Bunun sebebi hala tam olarak bilinmese de kadınların erkeklerden daha uzun yaşamasıyla bir ilgisi olduğu kesinleşti. Annenizin genetik mirası sizin de bu hastalığa yakalanma riskinizi artırıyor. Yine de annenizde Alzheimer ya da bunama varsa erken yaştan itibaren egzersiz yapıp sağlıklı beslenerek, sosyal bağlarınızı güçlü tutarak ve mental olarak aktif kalarak bu riski düşürebilirsiniz.

Kilo, vücut tipi ve kondisyon

vucut tipi

Pek çok diğer sağlık problemi gibi beden sağlığınız da yarı genetik, yarı çevresel kaynaklı. Annenizin vücut tipi ve kilosu neyse muhtemelen sizin de benzerdir, ancak bu bir yandan da annenizden edindiğiniz alışkanlıkların bir sonucu olabilir. Yani annenizin pişirip yediği yemekleri yiyerek büyürken, benzer hayat pratikleriniz varken onunla aynı vücut tipine sahip olmanız pek de sürpriz değil. Benzer şekilde genetik miras kas yapımızla ilgili de oldukça belirleyici bir etkiye sahip. İsterseniz sabahlara kadar antrenman yapın, vücut yapınız buna uygun değilse ne yazık ki hiçbir zaman bir Usain Bolt ya da Michael Phelps olamazsınız. Bu yüzden anneniz kiloluysa siz de aynı problemleri yaşamamak için sağlıklı beslenmeye ve egzersize ağırlık verebilir, vücudunuzun en sağlıklı haliyle yaşayabilirsiniz.

Kalp hastalıkları ve diyabet

Erkeklerin kadınlardan daha sık yakalandığı ender hastalıklardan biri kalp rahatsızlıkları olsa da, bu durum kadınların kalp sağlıklarına dikkat etmelerine gerek olmadığı anlamına gelmiyor. Nasıl vücut tipimiz ve kilomuz annemizden aldığımız bir mirassa kalp sağlığımız için de aynısı geçerli. Yapılan araştırmalara göre annenizde tip 2 diyabet, felç ya da kalp hastalığı varsa sizin de aynı problemleri yaşama olasılığınız çok yüksek. Örneğin erken yaşta geçirilen bir kalp krizi çocuk üzerinde de büyük bir risk oluşturabiliyor. Fakat elbette anneniz hiç spor yapmayan, sigara içen kilolu biriyse ve kalp krizi geçirdiyse bunun genetik mirasla bir ilgisi yok. Bu yüzden siz de her öğün kola içip her gece dolaptan bir şeyler tırtıklarsanız diyabete yakalandığınızda genetik mirasınızı suçlayamazsınız. Eğer kendinizde diyabet olduğundan şüpheleniyorsanız "Diyabet belirtileri nelerdir?" başlıklı yazımız size bir rehber olabilir.

Hamilelik ve doğurganlık

hamilelik

Nasıl bir hamilelik geçireceğinizi merak ediyorsanız annenize size hamileyken neler yaşadığını bir sorun. Hamilelik döneminde yaşanan diyabet ve yüksek tansiyon rahatsızlığı olan kadınlarda ortaya çıkan preeklampsi (hamilelik sırasında yüksek kan basıncı) gibi rahatsızlıklar da yine genetik mirasımızdan ileri geliyor. Norveç’te yapılan bir araştırmaya göre sabah bulantıları da bu mirasın olumsuz getirilerinden biri.

Doğum sonrası depresyon

Doğum sonrası depresyonu kişinin hayat pratiği ve karakteriyle çok ilgili görünüyor ama siz yine de annenize bunu yaşayıp yaşamadığını sorun. Pek çok diğer mental rahatsızlık gibi bu da anneden kızına geçebilen bir sağlık sorunu çünkü. Üstelik sadece anneden de değil, anneanne ve teyze de buna dahil!

Göğüs ve yumurtalık kanseri

Göğüs ve yumurtalık kanserine sebep olan gen mutasyonları BRCA1 ve 2 olarak adlandırılıyor. Annesi göğüs kanserinden ölen Angelina Jolie de BRCA1 gen mutasyonuna sahip olduğunu öğrenmiş ve geçirdiği operasyonla kansere yakalanma riskini %85’ten %5’e kadar indirebilmişti. Bu yüzden erken teşhisin kritik derecede önemli olduğu yumurtalık ya da göğüs kanserinden biri ailenizden birinde varsa mutlaka düzenli kontrole gitmelisiniz.

Menopoz

Anneniz kaç yaşında menopoza girdi? Peki ya teyzeniz, anneanneniz? Ailenizdeki kadınlarda menopoz belirtilerinin başladığı yaş kaç yaşında menopoza gireceğinize dair size aşağı yukarı bir bilgi veriyor. Bu yüzden ailenizde erken menopoz varsa erken yaştan itibaren düzenli kontrole gitmenizde fayda var.