Yazdır

Neden Israrla Anne Sütü?

Anne sütü, zamanında doğan ve fetal depoları anneden yeterli oranda alan her yenidoğan bebeğin normal gelişmesi için gerekli olan besin öğelerinin tümünü karşılar.

Anne Sütünün Önemi

İlk altı ay tek başına anne sütü bebeğin enerji, protein, vitamin ve mineral gibi gereksinmelerinin tümünü karşılamak için yeterlidir. Yenidoğanlar ve süt çocukları için en uygun ve doğal besindir.

Emzirme işlemi, 6. aydan itibaren tamamlayıcı besinler de diyete eklenmek şartıyla 1-2 yıl devam etmelidir. Dünya sağlık örgütü (WHO) yaptığı son açıklamada 1,5 yıl olan emzirme süresini 2 yıla uzatmıştır. 6. aydan itibaren sadece anne sütü bebeğin tüm ihtiyaçlarını karşılayamaz ancak 500 ml anne sütü bile bebeğin enerji, protein, vitamin ve mineral gereksinmesine büyük katkıda bulunur.

Anne sütü ve emzirmenin bebek için faydaları

  • Anne sütü her zaman sterildir. Bebeğinize besin yoluyla mikrop bulaşmasını önlemiş olursunuz.
  • Anne sütü her zaman ideal ısıdadır. Bebek mamaları gibi hazırlarken su kaynatmak, daha sonra soğumasını beklemek zorunda kalmazsınız.
  • Her annenin sütü bebeğinin gereksinmelerine uygundur ve bebeğin tüm ihtiyaçlarını eksiksiz karşılar.
  • Anne sütü sindirime yardımcı enzimler içerir. Böylece bebekte sindirim sorunları yaşanmaz.
  • Anne sütü bebeğinizi enfeksiyondan koruyan özel maddeler içerir. Hastalıklara karşı korunan bebeğiniz tüm enerjisini büyüme ve gelişmeye harcar.
  • Anne sütü içerdiği özel hormonlar ve büyüme faktörleri ile bebeğinizin büyümeyi yakalamasını sağlar.
  • Solunum yolu (grip, nezle, bronşit vb) ve gastrointestinal (ishal vb) enfeksiyonlara yakalanma riskini azaltır.
  • Orta kulak iltihabı riskini azaltır.
  • Biberonla beslemeye göre daha fazla emme refleksi geliştiği için çene ve diş gelişimde rolü vardır.
  • Tip 1 diyabet, çölyak hastalığı, obezite, kroner kalp hastalığı gibi çeşitli kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır.
  • Anne sütünde ilk önce bebeğin emmesini sağlamak için karbonhidrattan zengin sıvı, daha sonra protein ve en son olarak bebekte doygunluk hissinin gelişmesi için yağdan zengin sıvı gelir. Böylece bebek tokluk hissini, doyup doymadığını kendi kontrol ederek iştah mekanizmasını geliştirir. Bu özellik ilerde bebeğin obez olmasını engeller.
  • Alerjiye karşı koruyucudur.
  • Bebeğin pişik olmasını önler.
  • Anne sütü alan bebekler daha az ağlarlar.
  • Bebeğin sadece fiziksel gelişimine değil ruhsal ve zihinsel gelişimine de yardımcı olur. Dikkat azlığı sendromu, ilgisizlik gibi olgularda anne sütü alımı önem kazanmaktadır.

Emzirmenin anne için faydaları

  • Anne ile bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır. Emzirme gebeliğin tatmin ve duygusal doygunluğa uzantısıdır.
  • Annenin bebeğini beslemesi, lohusalık döneminde görülen depresyon ve bebeği kabullenememe gibi ruhsal problemlerin aşılmasında anneye yardımcı olur.
  • Ekonomiktir, hazırlama sorunu yoktur.
  • Göğüs kanseri, rahim ağzı kanseri gibi kanser türlerine karşı anneyi korur.
  • Osteoporoz (kemik erimesi) karşı anneyi korur.
  • Rahmin eski haline dönmesini kolaylaştırır, doğumdan sonra yarım saat içinde bebeğin emzirilmesi kanamanın daha çabuk durmasını sağlar, anneyi aşırı kan kaybından korur. Böylece annede anemi (kansızlık) görülmesini önler.
  • Bebeği emzirmek enerji harcanmasını sağlar. Bebeğin anneden emdiği 1 ml süt annenin 7 kkal yakmasına neden olur. Böylece annenin doğumda aldığı kiloları kaybetmesine, eski formuna dönmesine yardımcı olur.
  • Ayrıca emzirme annenin vücudunun tekrar gebelik öncesine görüntüye dönmesine yardımcı olur. Emzirmek rahmin kasılmasını uyarır ve küçülmesini sağlar, böylece annenin karnı daha hızlı şekle girer. Aynı zamanda hamilelik süresince annenin kalça ve kasıklarında emzirme için gerekli olacak enerjiyi karşılamak üzere depolanmış yağın kullanılmasını sağlar. Emzirme süresince annede düzenli ağırlık kaybı görülürken bebeğin beslenmesi, büyüme ve gelişmesi bundan etkilenmez.

Emzirmenin hem anne hem de bebek için faydaları bu kadar fazla iken ticari bebek mamaları kullanmak gerekir mi?

Evet, bazı özel durumlarda bebek mamaları hayati önem taşımaktadır. Ancak annenin sütüm yeterli olmuyor kaygısı ile mamalara yönelmesi doğru değildir. Eğer doğumdan sonra 15 gün içerisinde bebek 500 gram ağırlık kazanıyor ise annenin sütü bebek için yeterli demektir. Daha sonraki aylarda ayda 600 – 1000 gram arasında, 6. aydan itibaren ise ayda ortalama 500 gram ağırlık kazanması beslenmenin yeterli olduğunu gösterir. Annenin bulaşıcı bir hastalığı olması ve emzirmenin yasaklandığı özel durumlar hariç her annenin sütü bebeği için yeterli olacaktır. Memenin küçük ya da büyük oluşunun emzirmede başarıyı veya süt üretimini etkilemediği günümüzde herkes tarafından kabul edilen bir gerçektir. Çünkü memelerin büyüklüğü yağ ve fibroz doku miktarına bağlıdır, meme bezleri (süt salgısının yapıldığı bezler) dokusuna bağlı değildir. Anne yeterli ve dengeli beslendiği takdirde süt salgısının yeterli olmaması için hiçbir neden yoktur. Süt salgılanması beyinden gerekli hormonların salgılanması sonucu gerçekleşen bir olaydır. Daha kaba bir tabirle söylecek olursak, süt salgılanması beyinde biten bir olaydır. Yani annenin "Sütüm bebeğim için yeterli, salgıladığım süt bebeğimin tüm ihtiyaçlarını karşılıyor." şeklinde pozitif düşünmesi süt salgılanmasını ve devamlılığını sağlar.

Hangi durumlarda ticari bebek mamaları kullanılmalıdır?

  • Annenin emzirmesinin uygun olmadığı durumlarda
  • Annenin aktif tüberkülozu (verem) olması durumunda (ancak hastalık tedaviye başlanıp bulaşıcılık ortadan kalktıktan sonra, yani 15-20 gün içerisinde tekrar emzirmeye izin verilir).
  • Meme apsesi varlığında (bu konuda doktorunuza danışın, bazı meme apseleri emzirmeye engel değildir).
  • Annenin süte geçen ve bebeğe zaralı olabilecek ilaçlar (kanser tedavisinde kullanılanlar ve psikotik ilaçlar) kullanması halinde.
  • Annenin uyuşturucu kullanması halinde.
  • Sitomegalovirüs (CMV) enfeksiyonu varlığında.
  • Geçirilmekte olan veya kronikleşmiş hepatit B varlığında.
  • AIDS varlığında.
  • Herpes Simpleks Virüsü (HSV) enfeksiyonu varlığında: “Genital uçuk” adı da verilen bu enfeksiyon hastalığında özellikle memelerde lezyonların olup olmaması önemlidir. Doktorun dikkatli muayenesi sonunda emzirmenin sakıncalı olup olmadığına karar verilir. Lezyonların yalnızca genital bölgede olduğundan emin olunan durumlarda emzirme öncesi ellerin uygun bir şekilde yıkanması çok önemlidir.
  • Kanser tedavisinde kullanılan ilaçların önemli bir kısmının alınması halinde.
  • Bromokriptin kullanılması halinde: Emzirme dışı dönemlerde memelerden süt akışını kesmek için ve/veya beyindeki hipofiz bezinde prolaktin salgılayan tümörlerin tedavisinde kullanılan; doğum sonrasında ise çeşitli nedenlerle memelerden süt gelmesini durdurmak için kullanılan bu ilacın emzirme döneminde de devam ettirilmesi gerekiyorsa, sütü kesmesi nedeniyle bebeğin mamayla beslenmesini gerektirir.
  • Ergotamin içerikli veya bu maddenin türevi olan migren ilaçlarının kullanılması halinde: Bebekte kusma, ishal ve havale gibi yan etkilere neden olabileceğinden emzirmenin kesilmesi önerilir.
  • Lityum alımı halinde: Çeşitli psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan lityum, emzirmenin kesilmesini gerektirir.
  • Radyoaktif ilaçların kullanması halinde: Çeşitli röntgen filmlerinde organların daha iyi görüntülenmesini sağlamak amacıyla ağızdan veya damar yoluyla verilen bu ilaçlar emzirmeye ara verilmesini gerektirir.
  • Santral sinir sistemine etki eden diğer ilaçların kullanması halinde: Depresyon gibi çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların emzirme üzerine muhtemel olumsuz etkileri nedeniyle bu tür ilaçlarda doktor önerisine göre hareket edilmesi önemlidir.
  • Kloramfenikol ve diğer bazı antibiyotiklerin kullanımı gibi emzirmenin yasak olduğu durumlarda

Bebeğin anne sütü almasının uygun olmadığı durumlar

  • Bebekte laktoz intoleranısı, galaktozemi gibi metabolik hastalıklar olduğunda.
  • Bebeğe fenilketonüri (PKU) tanısı konuldu ise ve anne sütü kan fenilalanin düzeyini yükseltiyorsa.

Bunlar gibi zorunlu durumların dışında hiçbir bebek anne sütü gibi mucizevi bir besinden ve onun faydalarından mahkum bıkarılmamalıdır.

Diyetisyen R. Yağmur Elmastaş

Neden Israrla Anne Sütü?
Diyetisyen Yağmur Elmastaş, 19/06/2012


Anne sütü, zamanında doğan ve fetal depoları anneden yeterli oranda alan her yenidoğan bebeğin normal gelişmesi için gerekli olan besin öğelerinin tümünü karşılar.

Anne Sütünün Önemi

İlk altı ay tek başına anne sütü bebeğin enerji, protein, vitamin ve mineral gibi gereksinmelerinin tümünü karşılamak için yeterlidir. Yenidoğanlar ve süt çocukları için en uygun ve doğal besindir.

Emzirme işlemi, 6. aydan itibaren tamamlayıcı besinler de diyete eklenmek şartıyla 1-2 yıl devam etmelidir. Dünya sağlık örgütü (WHO) yaptığı son açıklamada 1,5 yıl olan emzirme süresini 2 yıla uzatmıştır. 6. aydan itibaren sadece anne sütü bebeğin tüm ihtiyaçlarını karşılayamaz ancak 500 ml anne sütü bile bebeğin enerji, protein, vitamin ve mineral gereksinmesine büyük katkıda bulunur.

Anne sütü ve emzirmenin bebek için faydaları

  • Anne sütü her zaman sterildir. Bebeğinize besin yoluyla mikrop bulaşmasını önlemiş olursunuz.
  • Anne sütü her zaman ideal ısıdadır. Bebek mamaları gibi hazırlarken su kaynatmak, daha sonra soğumasını beklemek zorunda kalmazsınız.
  • Her annenin sütü bebeğinin gereksinmelerine uygundur ve bebeğin tüm ihtiyaçlarını eksiksiz karşılar.
  • Anne sütü sindirime yardımcı enzimler içerir. Böylece bebekte sindirim sorunları yaşanmaz.
  • Anne sütü bebeğinizi enfeksiyondan koruyan özel maddeler içerir. Hastalıklara karşı korunan bebeğiniz tüm enerjisini büyüme ve gelişmeye harcar.
  • Anne sütü içerdiği özel hormonlar ve büyüme faktörleri ile bebeğinizin büyümeyi yakalamasını sağlar.
  • Solunum yolu (grip, nezle, bronşit vb) ve gastrointestinal (ishal vb) enfeksiyonlara yakalanma riskini azaltır.
  • Orta kulak iltihabı riskini azaltır.
  • Biberonla beslemeye göre daha fazla emme refleksi geliştiği için çene ve diş gelişimde rolü vardır.
  • Tip 1 diyabet, çölyak hastalığı, obezite, kroner kalp hastalığı gibi çeşitli kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır.
  • Anne sütünde ilk önce bebeğin emmesini sağlamak için karbonhidrattan zengin sıvı, daha sonra protein ve en son olarak bebekte doygunluk hissinin gelişmesi için yağdan zengin sıvı gelir. Böylece bebek tokluk hissini, doyup doymadığını kendi kontrol ederek iştah mekanizmasını geliştirir. Bu özellik ilerde bebeğin obez olmasını engeller.
  • Alerjiye karşı koruyucudur.
  • Bebeğin pişik olmasını önler.
  • Anne sütü alan bebekler daha az ağlarlar.
  • Bebeğin sadece fiziksel gelişimine değil ruhsal ve zihinsel gelişimine de yardımcı olur. Dikkat azlığı sendromu, ilgisizlik gibi olgularda anne sütü alımı önem kazanmaktadır.

Emzirmenin anne için faydaları

  • Anne ile bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır. Emzirme gebeliğin tatmin ve duygusal doygunluğa uzantısıdır.
  • Annenin bebeğini beslemesi, lohusalık döneminde görülen depresyon ve bebeği kabullenememe gibi ruhsal problemlerin aşılmasında anneye yardımcı olur.
  • Ekonomiktir, hazırlama sorunu yoktur.
  • Göğüs kanseri, rahim ağzı kanseri gibi kanser türlerine karşı anneyi korur.
  • Osteoporoz (kemik erimesi) karşı anneyi korur.
  • Rahmin eski haline dönmesini kolaylaştırır, doğumdan sonra yarım saat içinde bebeğin emzirilmesi kanamanın daha çabuk durmasını sağlar, anneyi aşırı kan kaybından korur. Böylece annede anemi (kansızlık) görülmesini önler.
  • Bebeği emzirmek enerji harcanmasını sağlar. Bebeğin anneden emdiği 1 ml süt annenin 7 kkal yakmasına neden olur. Böylece annenin doğumda aldığı kiloları kaybetmesine, eski formuna dönmesine yardımcı olur.
  • Ayrıca emzirme annenin vücudunun tekrar gebelik öncesine görüntüye dönmesine yardımcı olur. Emzirmek rahmin kasılmasını uyarır ve küçülmesini sağlar, böylece annenin karnı daha hızlı şekle girer. Aynı zamanda hamilelik süresince annenin kalça ve kasıklarında emzirme için gerekli olacak enerjiyi karşılamak üzere depolanmış yağın kullanılmasını sağlar. Emzirme süresince annede düzenli ağırlık kaybı görülürken bebeğin beslenmesi, büyüme ve gelişmesi bundan etkilenmez.

Emzirmenin hem anne hem de bebek için faydaları bu kadar fazla iken ticari bebek mamaları kullanmak gerekir mi?

Evet, bazı özel durumlarda bebek mamaları hayati önem taşımaktadır. Ancak annenin sütüm yeterli olmuyor kaygısı ile mamalara yönelmesi doğru değildir. Eğer doğumdan sonra 15 gün içerisinde bebek 500 gram ağırlık kazanıyor ise annenin sütü bebek için yeterli demektir. Daha sonraki aylarda ayda 600 – 1000 gram arasında, 6. aydan itibaren ise ayda ortalama 500 gram ağırlık kazanması beslenmenin yeterli olduğunu gösterir. Annenin bulaşıcı bir hastalığı olması ve emzirmenin yasaklandığı özel durumlar hariç her annenin sütü bebeği için yeterli olacaktır. Memenin küçük ya da büyük oluşunun emzirmede başarıyı veya süt üretimini etkilemediği günümüzde herkes tarafından kabul edilen bir gerçektir. Çünkü memelerin büyüklüğü yağ ve fibroz doku miktarına bağlıdır, meme bezleri (süt salgısının yapıldığı bezler) dokusuna bağlı değildir. Anne yeterli ve dengeli beslendiği takdirde süt salgısının yeterli olmaması için hiçbir neden yoktur. Süt salgılanması beyinden gerekli hormonların salgılanması sonucu gerçekleşen bir olaydır. Daha kaba bir tabirle söylecek olursak, süt salgılanması beyinde biten bir olaydır. Yani annenin "Sütüm bebeğim için yeterli, salgıladığım süt bebeğimin tüm ihtiyaçlarını karşılıyor." şeklinde pozitif düşünmesi süt salgılanmasını ve devamlılığını sağlar.

Hangi durumlarda ticari bebek mamaları kullanılmalıdır?

  • Annenin emzirmesinin uygun olmadığı durumlarda
  • Annenin aktif tüberkülozu (verem) olması durumunda (ancak hastalık tedaviye başlanıp bulaşıcılık ortadan kalktıktan sonra, yani 15-20 gün içerisinde tekrar emzirmeye izin verilir).
  • Meme apsesi varlığında (bu konuda doktorunuza danışın, bazı meme apseleri emzirmeye engel değildir).
  • Annenin süte geçen ve bebeğe zaralı olabilecek ilaçlar (kanser tedavisinde kullanılanlar ve psikotik ilaçlar) kullanması halinde.
  • Annenin uyuşturucu kullanması halinde.
  • Sitomegalovirüs (CMV) enfeksiyonu varlığında.
  • Geçirilmekte olan veya kronikleşmiş hepatit B varlığında.
  • AIDS varlığında.
  • Herpes Simpleks Virüsü (HSV) enfeksiyonu varlığında: “Genital uçuk” adı da verilen bu enfeksiyon hastalığında özellikle memelerde lezyonların olup olmaması önemlidir. Doktorun dikkatli muayenesi sonunda emzirmenin sakıncalı olup olmadığına karar verilir. Lezyonların yalnızca genital bölgede olduğundan emin olunan durumlarda emzirme öncesi ellerin uygun bir şekilde yıkanması çok önemlidir.
  • Kanser tedavisinde kullanılan ilaçların önemli bir kısmının alınması halinde.
  • Bromokriptin kullanılması halinde: Emzirme dışı dönemlerde memelerden süt akışını kesmek için ve/veya beyindeki hipofiz bezinde prolaktin salgılayan tümörlerin tedavisinde kullanılan; doğum sonrasında ise çeşitli nedenlerle memelerden süt gelmesini durdurmak için kullanılan bu ilacın emzirme döneminde de devam ettirilmesi gerekiyorsa, sütü kesmesi nedeniyle bebeğin mamayla beslenmesini gerektirir.
  • Ergotamin içerikli veya bu maddenin türevi olan migren ilaçlarının kullanılması halinde: Bebekte kusma, ishal ve havale gibi yan etkilere neden olabileceğinden emzirmenin kesilmesi önerilir.
  • Lityum alımı halinde: Çeşitli psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan lityum, emzirmenin kesilmesini gerektirir.
  • Radyoaktif ilaçların kullanması halinde: Çeşitli röntgen filmlerinde organların daha iyi görüntülenmesini sağlamak amacıyla ağızdan veya damar yoluyla verilen bu ilaçlar emzirmeye ara verilmesini gerektirir.
  • Santral sinir sistemine etki eden diğer ilaçların kullanması halinde: Depresyon gibi çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların emzirme üzerine muhtemel olumsuz etkileri nedeniyle bu tür ilaçlarda doktor önerisine göre hareket edilmesi önemlidir.
  • Kloramfenikol ve diğer bazı antibiyotiklerin kullanımı gibi emzirmenin yasak olduğu durumlarda

Bebeğin anne sütü almasının uygun olmadığı durumlar

  • Bebekte laktoz intoleranısı, galaktozemi gibi metabolik hastalıklar olduğunda.
  • Bebeğe fenilketonüri (PKU) tanısı konuldu ise ve anne sütü kan fenilalanin düzeyini yükseltiyorsa.

Bunlar gibi zorunlu durumların dışında hiçbir bebek anne sütü gibi mucizevi bir besinden ve onun faydalarından mahkum bıkarılmamalıdır.

Diyetisyen R. Yağmur Elmastaş

Caferağa Mh. Sivastopol Sk. No:12 34710 Moda Kadıköy / İstanbul T. 0850 33 34938
Diyetkolik.com Logo