Kronik Yorgunluğu Yenmek İçin Beslenme Önerileri

02.06.2017

Yanlış beslenme alışkanlıkları ve birtakım rahatsızlıklar, vücutta sürekli yorgunluk hissine yol açabilir. Kronik yorgunluğa yol açan nedenlerin üstesinden doğru besinleri dengeli bir şekilde tüketerek gelebilirsin.

Kronik Yorgunluğu Yenmek İçin Beslenme Önerileri

1. Gereğinden az veya yanlış beslenmek

Tıpkı gereğinden az yemenin bitkinliğe sebep olması gibi, yanlış gıdalarla beslenmek de  kendini yorgun hissetmene yol açabilir. Yanlış beslenme alışkanlıkları sürdürmek, kan şekerinin düşmesine bağlı olarak uyku haline ve yorgunluk hissine neden olur. Sağlıklı ve dengeli bir beslenme ise kan şekerini olması gereken düzeylerde tutacağı için bu durumun önüne geçer.

Ne yapmalısın: Basit karbonhidrat içerikli besinler (işlenmiş un ile hazırlanan gıdalar, hamur işi besinler) ve şekerli gıdalar (abur cuburlar, reçeller, hazır meyve suları, meyveli sodalar, kola) kan şekerinin normalden daha kısa sürede yükselip aniden düşmesine ve erken gelen acıkma hissiyle birlikte enerjinin düşmesine neden olur. Bunları tüketmek yerine sabahları enerji toplamak için güne kahvaltıyla (peynir, yumurta, tam tahıllı ekmek ve mevsim yeşillikleri) başlamaya, her öğününde protein ile kompleks karbonhidrat (tam tahıllı ürünler, sebzeler, kuru baklagiller) almaya ve öğün aralarında enerjini korumak için küçük atıştırmalıklar tüketmeye dikkat etmelisin.

2. Susuz kalmak

Vücudunun işlevlerini düzgün bir biçimde yerine getirebilmesi için suya ihtiyacı vardır. Susuz kalmak metabolizmanın yavaşlamasına ve baş ağrılarının oluşmasına da neden olur, bu nedenle sen susadığını hissetmesen bile gün içinde su içmeye özen göstermelisin.

Ne yapmalısın: Her ana ve ara öğün öncesi 1 bardak su içmeyi alışkanlık haline getirebilirsin, böylece günde en az 6 bardak su içmiş olursun. Ayrıca egzersizden bir saat önce ve egzersizden sonra ikişer bardak su içmeye, egzersiz sırasında da karnını çok şişirmeyecek miktarda suyu ara ara içmeye özen göstermelisin. Yeterince su içip içmediğini ise idrarının rengini kontrol ederek anlayabilirsin, eğer açık renk ise yeterli miktarda su içiyorsun demektir.

3. Fazla kafein tüketmek

Kafeinin uyanıklık halini ve dikkati artırdığı bilinir, ancak kafein içeren çay-kahve gibi içecekleri çok fazla tüketmek kan basıncının fazla yükselmesine sebep olabilir ve vücutta huzursuzluk yaratabilir, bazı kişilerde ise yorgunluk haline neden olabilir.

Ne yapmalısın: Günde 2-3 fincandan fazla çay veya kahve tüketmemeli, ayrıca kola ve çikolata gibi kafein içeren besinlerin ya da ilaçların tüketimini yavaş yavaş azaltmalısın. Eğer kafein tüketimini aniden kesersen, bu da vücudunda yorgunluk belirtilerine sebep olabilir.

4. Kansızlık

Kansızlık özellikle de kadınlarda yorgunluk ve bitkinliğin başlıca sebebidir. Ayrıca regl dönemleri de vücutta oluşan demir eksikliğine bağlı anemilere(kansızlık) sebep olabilir. Bu nedenle vücudunda demir eksikliği olup olmadığını kontrol ettirmen gerekir.

Ne yapmalısın: Demir eksikliğine bağlı anemilerde bu eksiği gidermek için kırmızı et, yeşil yapraklı sebzeler, maydanoz, pekmez, kuru meyveler (kuru üzüm, kuru erik vb.) ve baklagilleri tüketebilir ve tablet olarak demir takviyesi kullanabilirsin. Regl dönemlerinde düzensizlik gibi sorunlar varsa da bunlar için bir doktora başvurmalısın.

5. Şeker hastalığı

Şeker hastalığında, alınan enerji hücre içinde kullanılamayıp kan şekerinin yükselmesine neden olduğu için, yeterli miktarda besin tüketilse bile vücut bu enerjiyi kullanamaz ve yorgun düşebilir. Bu nedenle eğer kronik yorgunluğun varsa ve nedenini bir türlü bulamıyorsan bir doktora başvurarak kan şekerini kontrol ettirmeyi ihmal etmemelisin.

Ne yapmalısın: Şeker hastalığın varsa nasıl ilerlemen gerektiğine doktorunla birlikte karar vermeli ve tedavi şekline göre uygun bir beslenme programı edinmelisin. İnsülin kullanmayan şeker hastalarının veya herhangi bir rahatsızlığı olmamasına rağmen yorgunluk sorunu olan kişilerin de şekerli besinlerden, hamur işlerinden, çay ve kahvelere şeker atmaktan uzak durmaları ve ayrıca beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek, pirinç yerine bulgur tercih etmeleri gerekir.

Kronik Yorgunluğu Yenmek İçin Beslenme Önerileri
Diyetisyen Sena Tuvanç, 02/06/2017


Yanlış beslenme alışkanlıkları ve birtakım rahatsızlıklar, vücutta sürekli yorgunluk hissine yol açabilir. Kronik yorgunluğa yol açan nedenlerin üstesinden doğru besinleri dengeli bir şekilde tüketerek gelebilirsin.

1. Gereğinden az veya yanlış beslenmek

Tıpkı gereğinden az yemenin bitkinliğe sebep olması gibi, yanlış gıdalarla beslenmek de  kendini yorgun hissetmene yol açabilir. Yanlış beslenme alışkanlıkları sürdürmek, kan şekerinin düşmesine bağlı olarak uyku haline ve yorgunluk hissine neden olur. Sağlıklı ve dengeli bir beslenme ise kan şekerini olması gereken düzeylerde tutacağı için bu durumun önüne geçer.

Ne yapmalısın: Basit karbonhidrat içerikli besinler (işlenmiş un ile hazırlanan gıdalar, hamur işi besinler) ve şekerli gıdalar (abur cuburlar, reçeller, hazır meyve suları, meyveli sodalar, kola) kan şekerinin normalden daha kısa sürede yükselip aniden düşmesine ve erken gelen acıkma hissiyle birlikte enerjinin düşmesine neden olur. Bunları tüketmek yerine sabahları enerji toplamak için güne kahvaltıyla (peynir, yumurta, tam tahıllı ekmek ve mevsim yeşillikleri) başlamaya, her öğününde protein ile kompleks karbonhidrat (tam tahıllı ürünler, sebzeler, kuru baklagiller) almaya ve öğün aralarında enerjini korumak için küçük atıştırmalıklar tüketmeye dikkat etmelisin.

2. Susuz kalmak

Vücudunun işlevlerini düzgün bir biçimde yerine getirebilmesi için suya ihtiyacı vardır. Susuz kalmak metabolizmanın yavaşlamasına ve baş ağrılarının oluşmasına da neden olur, bu nedenle sen susadığını hissetmesen bile gün içinde su içmeye özen göstermelisin.

Ne yapmalısın: Her ana ve ara öğün öncesi 1 bardak su içmeyi alışkanlık haline getirebilirsin, böylece günde en az 6 bardak su içmiş olursun. Ayrıca egzersizden bir saat önce ve egzersizden sonra ikişer bardak su içmeye, egzersiz sırasında da karnını çok şişirmeyecek miktarda suyu ara ara içmeye özen göstermelisin. Yeterince su içip içmediğini ise idrarının rengini kontrol ederek anlayabilirsin, eğer açık renk ise yeterli miktarda su içiyorsun demektir.

3. Fazla kafein tüketmek

Kafeinin uyanıklık halini ve dikkati artırdığı bilinir, ancak kafein içeren çay-kahve gibi içecekleri çok fazla tüketmek kan basıncının fazla yükselmesine sebep olabilir ve vücutta huzursuzluk yaratabilir, bazı kişilerde ise yorgunluk haline neden olabilir.

Ne yapmalısın: Günde 2-3 fincandan fazla çay veya kahve tüketmemeli, ayrıca kola ve çikolata gibi kafein içeren besinlerin ya da ilaçların tüketimini yavaş yavaş azaltmalısın. Eğer kafein tüketimini aniden kesersen, bu da vücudunda yorgunluk belirtilerine sebep olabilir.

4. Kansızlık

Kansızlık özellikle de kadınlarda yorgunluk ve bitkinliğin başlıca sebebidir. Ayrıca regl dönemleri de vücutta oluşan demir eksikliğine bağlı anemilere(kansızlık) sebep olabilir. Bu nedenle vücudunda demir eksikliği olup olmadığını kontrol ettirmen gerekir.

Ne yapmalısın: Demir eksikliğine bağlı anemilerde bu eksiği gidermek için kırmızı et, yeşil yapraklı sebzeler, maydanoz, pekmez, kuru meyveler (kuru üzüm, kuru erik vb.) ve baklagilleri tüketebilir ve tablet olarak demir takviyesi kullanabilirsin. Regl dönemlerinde düzensizlik gibi sorunlar varsa da bunlar için bir doktora başvurmalısın.

5. Şeker hastalığı

Şeker hastalığında, alınan enerji hücre içinde kullanılamayıp kan şekerinin yükselmesine neden olduğu için, yeterli miktarda besin tüketilse bile vücut bu enerjiyi kullanamaz ve yorgun düşebilir. Bu nedenle eğer kronik yorgunluğun varsa ve nedenini bir türlü bulamıyorsan bir doktora başvurarak kan şekerini kontrol ettirmeyi ihmal etmemelisin.

Ne yapmalısın: Şeker hastalığın varsa nasıl ilerlemen gerektiğine doktorunla birlikte karar vermeli ve tedavi şekline göre uygun bir beslenme programı edinmelisin. İnsülin kullanmayan şeker hastalarının veya herhangi bir rahatsızlığı olmamasına rağmen yorgunluk sorunu olan kişilerin de şekerli besinlerden, hamur işlerinden, çay ve kahvelere şeker atmaktan uzak durmaları ve ayrıca beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek, pirinç yerine bulgur tercih etmeleri gerekir.